چالش‌ها، مشکلات و راهکارهای رایتل



arghavan-inner2

اردیبهشت ماه سال ۸۹ شرکت “تامین تله کام” مربوط به شرکت سرمایه‌گذاری تامین اجتماعی”شستا” موفق شد بدون سرمایه گذاری خارجی، پروانه فعالیت اپراتور سوم موبایل ایران را با نام تجاری “رایتل” از آن خود کند.

نام تجاری “رایتل” متشکل از دو کلمه “رای” به معنی خِرَد و “تل” به معنی ارتباطات است که منظور از آن تلفن هوشمند می باشد!

فعالیت اولیه این شرکت با عرضه آزمایشی سیم کارت‌ها همزمان با نمایشگاه بین المللی تلکام ۲۰۱۱ در شهر تهران شروع شد، سیم‌کارت‌های عرضه شده در این نمایشگاه مربوط به خدمات نسل دوم و منحصر به خدمات پایه صوت و پیامک بود و مقرر شد رایتل در خرداد ماه سال ۹۰ فعالیت رسمی خود بر پایه نسل سوم مخابراتی را آغاز نماید. همانند بیشتر برنامه‌ریزی‌های انجام شده این امر محقق نشد و سرانجام در ابتدای مهرماه ۹۱ رایتل با کش و قوس‌های فراوان آغاز به عرضه سیم‌کارت‌های دائمی و اعتباری خود نمود.

این شرکت وعده خدمات نوینی همانند تماس تصویری و اینترنت پرسرعت بر روی بستر مخابراتی از طریق تلفن همراه را به کاربران داد و از همان ابتدا سعی کرد با رویکردی شبیه به ایرانسل با افزایش تعداد مشترکین خود محدوده پوشش دهی خود را افزایش دهد تا این عمل باعث در اختیار قرار گرفتن سرویس در دسترس کاربران بیشتری شده و رشد و شکوفایی را برای این شرکت به ارمغان آورد. در این میان بسته حمایتی دولت نیز برای رشد رایتل اعطای پروانه انحصار ارائه خدمات نسل سوم مخابراتی تا اردیبهشت ۹۳ بود که http://dailycialisuse.com/ به موجب آن اپراتور دیگری حق ارائه خدمات نسل سوم و چهارم مخابراتی را تا این تاریخ دارا نمی بود، البته لازم به ذکر است که بعدا این مدت تا شهریور ۹۳ نیز تمدید شد.

اما با تمام این تفاسیر رایتل در یک سال و چند ماهی که به طور رسمی به ارائه سرویس به مشترکین خود می پردازد موفقیت چندانی را در گسترش شبکه ، ارائه سرویس با کیفیت و افزایش شمار کاربران نداشته است تا جایی که در خبری در تاریخ ۵بهمن۹۲ در خبرگزاری خبرآنلاین در میان یک خبر نچندان مرتبط با آمار تکان دهنده‌ای مواجه شدم، رایتل در حال حاضر تنها ۰٫۶۷% از سهم بازار مشترکین تلفن همراه را در اختیار دارد! بی شک این آمار برای رایتل چیزی جز یک فاجعه نیست، به همین علت سعی کردم در این مقاله به ریشه یابی علل این جریان و مشکلات موجود در برابر این شرکت پرداخته و در پایان چند نظر شخصی را برای بهبود این آمار پیشنهاد نمایم.

دلایل عدم موفقیت رایتل؟

عدم ثبات مدیریتی و تغییرات پیاپی: از سال ۸۹ تا به امروز رایتل ۵ مدیر عامل مختلف را به خود دیده است یعنی میانگین طول مدیریت در رایتل چیزی در حدود ۷ماه بوده است! در بازار رقابتی‌ای که در میان اپراتورهای مختلف وجود دارد، آیا نمی‌بایست عزیزان تصمیم‌گیرنده از همان ابتدا به دنبال انتخاب فردی لایق برای حضور در این پست می‌بوده و از فرصت‌های موجود کمال استفاده را می‌نمودند؟ مطمئنا ۳سال زمان کمی برای برنامه‌ریزی درست و استفاده از فرصت‌های موجود برای یک مدیر لایق نمی‌باشد، اما آیا مدیری می‌تواند در مدت ۷ماه تغییراتی بنیادی در یک شرکت که بدنه دولت نیز متصل می‌باشد ایجاد کرده و پیشرفتی چشمگیر را به ارمغان آورد؟

مدیران نالایق: تا به امروز چه کسانی بر سکان هدایت رایتل تکیه زده‌اند و آیا تخصص لازم جهت اداره شرکتی با این زمینه فعالیت را دارا بوده‌اند؟ در جواب به این سوال به نقل‌قولی از رضا تقی‌پور وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات دولت دهم بسنده می‌کنم: ” سوء مدیریت در بوجود آمدن شرایط کنونی برای رایتل نقش داشت چرا که مدیران جدیدی وارد سازمان اصلی می‌شدند که تخصصی در این حوزه نداشتند و به همین دلیل ناگاه مجبور به تذکر و حتی جریمه می‌شدیم. (لینک)”

حاشیه‌های متعدد بر سر راه رایتل، تماس تصویری به جای مزیت رقابتی بلای جان رایتل شد: چندی از آغاز به فعالیت رایتل نمی‌گذشت که اعلام شد صدا و سیما تبلیغات رایتل را به‌دلیل دعوای فنی بر سر مسائل broadcasting پخش نمی کند، در آن زمان محمدعلی فرقانی رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی اعلام کرد: “صدا و سیما انحصار پخش رادیویی و تلویزیونی را در اختیار دارد و طبیعتاً سرویسی که رایتل ارائه می‌دهد شامل این بخش نمی‌شود و حالت broadcast ندارد. به همین دلیل از نظر ما برداشت نادرستی از این انحصار صورت گرفته است. (لینک)” چرا و چگونه این فرض برای عزیزان در صدا و سیما به‌وجود آمده خود جای سوال دارد، اما با پا در میانی مسئولان دولت در آن زمان این مسئله حل شد و رایتل تنها مدتی بعد دچار یک چالش بزرگ گردید. در بهمن ۹۱ بود که با گسترش مکالمات تصویری از طریق رایتل بحث محرم و نامحرم هنگام مکالمه تصویری پیش آمد و مسئولین رایتل سریعا وارد عمل شدند تا مباحث مطرح شده به اصطلاح بیخ پیدا نکند، اما در همان زمان عده‌ای تند رو که ۱۰سالی از تکنولوژی عقب‌تر بودند باعث شدند این مطلب عمومی شده و فشارها بر روی مسئولین رایتل افزایش یابد، با نزدیک شدن به زمان انتخابات ریاست جمهوری بود که در اردیبهشت ماه ۹۲ تماس تصویری رایتل از لیست سرویس‌های این شرکت خارج شد و این سرویس موقتا قطع شد تا هم انتخابات پشت سر گذاشته شود و هم سندی به اصطلاح فرهنگی برای ارائه این سرویس تنظیم گردد، که این روزها گفته می‌شود مسئولین رایتل در حال دفاع از این سند برای از سرگیری مکالمات تصویری در شبکه خود می‌باشند. بدین دلایل بود که رایتل در به کارگیری یکی از سرویس‌های خود که حساب زیادی روی آن باز کرده بود و یکی از مزایای رقابتی اصلی آن بود باز ماند.

موضوعات نامرتبط با هدف اصلی، رایتل به حاشیه می راند: بنا بر ارتباطات با دوستان عزیزم که در حوزه تخصصی من (تولید اپلیکیشن‌های موبایل) فعالیت دارند یک روز خبردار می‌شوم که رایتل در حال راه اندازی AppStore ای برای تلفن‌های همراه اندرویدی است و روز دیگری می‌بینم رایتل در فکر ایجاد یک Game Hub فرو رفته است، بعد رایتل تیم توسعه اندروید جمع آوری می‌کند، بحث Mobile TV راه می‌اندازد و در فکر راه اندازی پرتال چند رسانه ای با محتوای فرهنگی و مذهبی با نام رایحه است. بگذریم که تا به حال نتیجه با کیفیتی از این کارها عرضه نشده اما سوال اصلی اینجاست چرا مسئولین رایتل در فکر اجرای چنین اقداماتی هستند؟ نتیجه مشخصا ایجاد ارزش برای مشتری است، مشتری که می‌بایست برای دریافت این ارزش‌ها هزینه‌ای را گاها مستقیم و گاها از طریق استفاده از اینترنت خط خود و یا سرویس‌های دیگر رایتل متقبل شود. بگذریم از اینکه چقدر این سرویس‌ها ارزش برای مشترکین رایتل ایجاد می‌نمایند و چقدر با کیفیت هستند ولی آیا فعالیت اصلی رایتل در این زمینه است؟ آیا رایتل سرویس‌های اصلی خود را با کیفیت مطلوب به کاربران ارائه می‌دهد که در حال حاضر برخی از منابع زمانی و فکری و هزینه‌ای خود را به این مسائل اختصاص داده است؟ چرا رایتل ابتدا بر روی سرویس‌های اصلی خود تمرکز نمی‌نماید تا با رشد آنها در زمانی مناسب‌تر به سراغ این بحث‌های جزء برود؟

کیفیت پایین سرویس‌دهی: رایتل در این مدت توفیق چندانی در گسترش شبکه خود نداشته است، مجید صدری مدیر عامل رایتل دلیل این امر را اینگونه توضیح می‌دهد: “رایتل به دلیل تحریم‌ها و ارتباط تصویری هنوز نتوانسته بازار و جایگاه خودش را بین مردم پیدا کند. (لینک)”. بحث تحریم‌ها که بحث جدیدی نیست اما خب مدتی است باب شده که مدیران ما تمام تقصیرات را بر گردن تحریم‌ها می اندازند. آیا در روز اول که برنامه توسعه رایتل تنظیم می‌شد دوستان توجهی به افزایش مشترکین و کاهش سرعت اینترنت مشترکین بدین دلیل داشته‌اند؟ آیا روز اول مشخص نبود که تهران پر از ساختمان‌ها و برج‌های قد و نیم‌قد است، که امروز دوستان یکی از دلایل عمده مشکل خود در آنتن دهی را آن اعلام می‌نمایند؟ آیا سرعت رشد رایتل در جاده‌ها و شهرستان‌ها مناسب بوده است و آیا رایتل برنامه درستی برای این منظور دارد؟ در ۱۵آبان۹۲ جناب آقای صدری در صحبت با خبرگزاری تسنیم گفت: “نوید توسعه شبکه خودمان را تا یک ماه و نیم آینده در تهران به عمق ۳۰۰ کیلومتر می‌دهم که براین اساس پوشش‌دهی بین شهری همچون تهران تا قم و تهران تا قزوین به ارمغان بیاورد. (لینک)” حال بیش از ۵۵ روز از وعده ایشان گذشته و هنوز مابین تهران و کرج هم رایتل قطعی ارتباط دارد چه برسد به قزوین و قم!

هزینه‌های بالا: هزینه‌های سرویس‌های مختلف رایتل به نسبت هزینه‌های بالایی است و از آنجا که کیفیت مناسبی را نیز دارا نمی‌باشد، لذا مشترکینی اقدام به پرداخت این هزینه‌ها می‌نمایند که به یکی از سرویس‌ها (قالبا اینترنت) نیاز داشته باشند. از طرف دیگر راه‌کارهای موجود جهت افزایش اعتبار سیم‌کارت‌های رایتل بسیار محدود است، پورتال کاربری رایتل برای مشترکین نامناسب و گیج کننده است، و خدماتی چون خرید بسته‌های اینترنت رایتل کار طاقت فرسایی است بدین علت که شما می‌بایست با کلی حساب و کتاب مشخص نمایید چقدر می‌بایست حساب خود را شارژ نمایید تا با کاهش مبلغ مالیات از آن شما امکان خرید بسته مورد نظر خود را داشته باشید. در ضمن دوستان لطف کرده و مبالغ طرح‌ها را بسیار هوشمندانه انتخاب کرده‌اند به طوری که برای انتخاب هریک از طرح‌ها شما مجبور هستید هزینه‌ای بیشتر از اعتبار مورد نیاز جهت انتخاب بسته اینترنتی + هزینه مالیات را به علت عدم وجود مبالغ پایین‌تر جهت شارژ و یا عدم امکان مشخص نمودن مبلغ توسط کاربر واریز نمایید تا هربار چندهزار تومانی از مبلغ در حساب شما باقی مانده و شاید در پایان طرح اینترنتی تا زمانی که شما متوجه اتمام طرح شوید این مبلغ نیز بر مبنای هزینه پایه استفاده از اینترنت از حساب شما کسر شود.

پروانه انحصار: پروانه انحصار به خودی خود شاید برای پا گرفتن این اپراتور نوپا لازم بود، اما گویی مدیران رایتل به‌جای بهره‌گیری از روش‌های درست و خلاقانه برای یافتن بازار مدنظر خود تنها به این پروانه دل بسته‌اند و حال که زمان پایان آن نزدیک می‌شود بازهم به جای بهره‌گیری درست از زمان باقیمانده تنها در فکر راهی برای تمدید این زمان هستند. البته با روال موجود اگر این پروانه تا سال ۲۰۲۰ هم تمدید شود رشد و شوکوفایی را در این شرکت شاهد نخواهیم بود.

راهکار چیست؟

تا به اینجا در خصوص مشکلات موجود در رایتل و سیاست های این شرکت صحبت کردم اما راه کار در حال حاضر چیست؟

افزایش کیفیت سرویس دهی

کاهش هزینه‌ها

مرور اپراتورهای مطرح جهان: بی‌شک یکی از بهترین راه‌کارها برای رایتل Benchmark کردن اپراتورهای برتر جهان است تا با الگوگیری صحیح از راه‌های موفقیت آنها و سرویس‌هایی مناسبی همانند باندلینگ و… که به کاربران خود ارائه میدهند راه‌های افزایش رضایت‌مندی کاربران را بدرستی فرا گیرد.

تمرکز بر روی مزیت‌های رقابتی: در شرایط کنونی و در فرصت باقی مانده تا پایان مهلت پروانه انحصار رایتل و تا آن زمان که اپراتورهای دیگر بتوانند به مزایای رقابتی رایتل دست پیدا کنند بهتر است این شرکت به جای بی‌راهه رفتن استفاده کافی را از سرویس‌های منحصر به فرد خود ببرد و کیفیت ارائه آنها را افزایش داده و آگاهی بیشتری به مردم ببخشد و تمام تمرکز خود را به گسترش شبکه خود و افزایش کیفیت خدمات معطوف گرداند تا زمینه‌هایی که جز هدر رفت زمان عایدی برای رایتل نخواهد داشت.

کمک گرفتن از افراد متخصص: حدود یک سال و نیم پیش بود که از چند تن از دوستان شنیدم شرکت تالیا اقدام به برگزاری اتاق فکرهایی جهت گسترش شبکه خود نموده است که اعضای شرکت کننده در آن غالبا متخصصین فناوری اطلاعات و افراد فنی شناخته شده و صاحب نظران هستند، نمی‌دانم این جلسات برگزار شد و یا خیر، اما معتقدم ایده جالبی است و می‌توان بسیار هوشمندانه راه‌کارهای مناسبی را از این جلسات استخراج نمود.البته برنامه‌ریزی، اهداف و اجرای این جلسات خود نیازمند فکری اساسی است.

بهره‌گیری از مدیران متخصص در حوزه‌های مختلف: بهتر است رایتل از مدیرانی در مجموعه خود استفاده نمایند که تخصص و دانش کافی را در زمینه ارتباطات و فناوری اطلاعات داشته باشند و همچنین مدیران قدرتمندی باشند تا در این شرایط نه‌چندان مناسب این شرکت بتواند از وجود آنها به عنوان وزنه‌ای جهت دستیابی به اهداف خود بهره گیرد.

طرح‌ها و سرویس‌های خلاقانه با داده کاوی انباره‌‌های داده: رایتل در حال حاضر بیش از یک میلیون کاربر دارد و یک سال و چند ماهی است که فعالیت خود را آغاز نموده است، پس بی‌شک پایگاه داده‌های این شرکت در حال حاضر اطلاعات ارزشمندی را در خود جای داده است پس مسئولین این شرکت می‌توانند با کاوش در میان داده‌های موجود اطلاعات مناسبی را از نحوه استفاده کاربران، سن، جنسیت، خصوصیات و… آنها به دست آورده و از این طریق برای نیازهای هر دسته طرح‎‌هایی خلاقانه را ارائه کنند که مورد توجه هر یک از گروه‌ها قرار بگیرد و سود بیشتری را عاید این شرکت نماید. در این مدت یکی از طرح‌های مناسب رایتل طرح بی نهایت بود، که متاسفانه آنقدر سختی برای کاربر ایجاد می‌کرد و هزینه آن بالا بود (شما برای استفاده از این طرح می‌بایست با ۱۵۰هزار تومان یک سیم ‌کارت دائمی رایتل می‌خریدید، ۱۵۰تومان در نزد این شرکت به امانت می‌گذاشتید و ۵۰هزار تومان ماهانه پول طرح می‌دادید) و با تمام این وجود در اجرا مشکلاتی داشت که بسیاری از افرادی که در ابتدا بدان علاقه‌مند می‌شدند را ناامید می‌نمود.

به نظر می‌آید رایتل نیازمند فکر بیشتری پیش از اجرای طرح‌های مختلف خود و استفاده از افرادی با تخصص کافیست، امیدوارم این اپراتور و در ادامه اپراتورهای دیگر در ارائه خدمات به مشترکین خود موفق باشند، چون نهایتا سود آن را ما کاربران خواهیم دید که خدمات با کیفیت‌تری را دریافت می نماییم.


اشتراک گذاری در شبکه های اجتماعی: توییتر ، فیسبوک ، گوگل‌پلاس
منتشر شده در: عمومی